Türkiye'de ticari faaliyete başlamanın en hızlı ve maliyeti en düşük yolu bir şahıs işletmesi (gerçek kişi mükellefiyeti) kurmaktır. Ancak kuruluş aşamasındaki bu pratiklik, vergilendirme ve beyan dönemlerinde yerini çok sıkı yasal yükümlülüklere bırakır. Şahıs firmalarının vergi cezalarıyla karşılaşmaması ve finansal performanslarını doğru analiz edebilmeleri için her ay düzenli bir mali takvim işletilmelidir.
Bir şahıs işletmesi mükellefi olarak bizden alacağınız rutin aylık hizmetler, yasal beyannameler ve operasyonel süreçlerin detayları şu şekildedir:
A. Her Ay Düzenli Olarak Yapılan Muhasebe ve Sistem İşlemleri
- Defter-Beyan Sistemi ve Muhasebe Kayıtları: İşletme hesabı esasına tabi olan şahıs firmalarının e-Arşiv, e-Fatura veya gider pusulası gibi tüm finansal evrakları, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Defter-Beyan Sistemi'ne mevzuata uygun şekilde her ay düzenli olarak işlenir. Bilanço esasına tabi olan (yıllık ciro limitlerini aşan) şahıs firmalarında ise yasal defter kayıtları genel muhasebe standartlarında tutulur.
- SGK ve Personel Yönetimi: İşletmenizde çalışan personel bulunması durumunda; aylık maaş bordrolarının hazırlanması, işe giriş-çıkış bildirimleri ve hak kazanılan güncel istihdam teşviklerinin sisteme tanımlanması süreçleri yürütülür.
- Dijital Evrak ve Banka Mutabakatları: Dijital dönüşüm kapsamında kesilen faturaların doğruluğu, işletme banka hesap hareketleri ve ticari carileriniz her ay titizlikle kontrol edilerek mutabakat altına alınır.
B. Her Ay Düzenli Olarak Verilen Yasal Beyannameler
Şahıs işletmelerinin faaliyet türüne ve mükellefiyet yapısına göre her ay elektronik ortamda onaylanıp gönderilmesi gereken temel beyannameler şunlardır:
- Katma Değer Vergisi (KDV-1) Beyannamesi: İşletmenizin mal veya hizmet satışları üzerinden tahsil ettiği KDV ile mal veya hizmet alımları sırasında ödediği KDV arasındaki farkı gösterir. Her ayın 28. günü akşamına kadar beyan edilip ödenmek zorundadır.
- Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHİB): Personel çalıştırılması durumunda işçi ücretleri stopajı, iş yeri kiraysa kira ödemesi stopajı, mali müşavirlik veya avukatlık gibi serbest meslek ödemelerinden kesilen stopajlar ile personelin SGK prim bildirgelerini içeren birleşik beyannamedir. Personel çalıştırmayan ve üç aylık muhtasar dönemini seçen işletmeler hariç, her ayın 26. günü akşamına kadar beyan edilip ödenir.
C. Dönemsel ve Yıllık Verilen Beyannameler
Aylık rutinlerin ötesinde, şahıs işletmelerinin kârlılık oranına göre şekillenen dönemsel ödevleri bulunur:
- Geçici Vergi Beyannamesi (Gelir Geçici): Şahıs firmasının 3'er aylık dönemlerdeki ticari kâr veya zarar durumunu netleştirerek, yıl sonunu beklemeden peşin gelir vergisi ödemesini sağlayan beyannamedir. Yılda 4 kez (Mayıs, Ağustos, Kasım ve Şubat aylarında) beyan edilir.
- Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi: İşletmenin bir takvim yılı boyunca elde ettiği tüm net kârın devlete beyan edildiği ana beyannamedir. Her yılın Mart ayı sonuna kadar verilir ve oluşan vergi Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir.
💡 Baki Çelik Farkı Nedir?
Biz, gelen faturaları sadece sisteme kaydeden geleneksel muhasebe anlayışını geride bıraktık. Baki Çelik markası altında sunduğumuz hizmetin temel farkı, Mali Müşavirlik tecrübesini, ileri düzey Yazılım Geliştirme (Software Development) ve dijital otomasyon yetenekleriyle entegre etmemizdir.